در باب نوادر باب جوامع توحيد گذشت و ترجمهء تتمهء آن اين است كه : ) همانا ولى شما ، خدا و رسول اوست و كسانى [ كه ] ايمان آورده‌اند ؛ آنان كه متصف‌اند به اين‌كه به پا مىدارند نماز را ( با شرايط و اركان ) ، و مىدهند زكات را و حال آن‌كه ايشان ركوع كنندگانند » . ( و عطا فرمودن امير المؤمنين انگشتر خويش را به سائل در حال ركوع ، و نزول اين آيه در شأن او در ميان عامه و خاصه ، مشهور و در كتب حديث و تفاسير فريقين مدون و مسطور است ، و نسبت آن به سائر ائمه ، يا بر سبيل مجاز است ؛ چه ، هر گاه فعلى از بعضى از قومى سر زند ، جايز است كه آن را نسبت به همهء آن قوم دهند ، و مدار كلام خدا ، بلكه لغت عرب ، اكثر اوقات بر اين است . يا اين نسبت به طريق حقيقت است ، به اعتبار وقوع اين فعل از هر يك از ايشان . و در روايتى ديدم كه هر يك از حضرات ، در ركوع انگشتر خويش را به سائل دادند و آن سائل ، فرشته بود كه خدا او را فرستاده بود . و حديث حله ، مىآيد ) . 499 / 17 . على بن ابراهيم ، از محمد بن عيسى ، از يونس بن عبدالرحمان ، از حمّاد ، از عبدالأعلى روايت كرده است كه گفت : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه مىفرمود : « شنيدن و فرمان بردن ، درهاى خير و خوبى است . آن‌كه بشنود و فرمان برد ، بر او حجتى نيست ، و آن‌كه بشنود و فرمان نبرد ، او را حجتى نيست . و امام و پيشواى مسلمانان ، حجت و حجت آوردن او تمام است در روزى كه خداى عزّوجلّ را ملاقات نمايد » . بعد از آن فرمود كه : « خداى تبارك و تعالى مىفرمايد : « يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ » « 1 » ، يعنى : ياد كن روزى را كه مىخوانيم هر گروهى از مردمان را به پيشواى ايشان كه در مذهب پيروى او نموده باشند » ( چنان كه مىگويند : اى شيعيان على عليه السلام ، بياييد . اى سنيان ، اى حنفيان ، اى شافعيان ، بياييد و امثال اينها . يا ظاهر گروهى را با امام ايشان مىخوانيم و همه را در موقف حساب در مىآوريم ) . باب در بيان آن‌كه ائمه گواهان خداى عزّوجل‌ّاند بر خلق 9 . باب در بيان آن‌كه ائمه عليهم السلام گواهان خداى عزّوجل‌ّاند بر خلق 500 / 1 . از على بن محمد ، از سهل بن زياد ، از يعقوب بن يزيد ، از زياد قندى ( يعنى قندهارى ) ، از سَماعه روايت كرده است كه گفت : امام جعفر صادق عليه السلام در شرح قول خداى عزّوجلّ : « فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً » « 2 » ، فرمود كه : « اين

--> ( 1 ) . اسرا ، 71 . ( 2 ) . نساء ، 41 .